Loading...

Μελάνωμα - Διάγνωση και Θεραπεία

Το μελάνωμα είναι ουσιαστικά θεραπεύσιμο, εάν διαγνωστεί και αντιμετωπιστεί, όσο ο όγκος είναι επιφανειακός (λεπτού «πάχους» σε ιστολογική εξέταση) και δεν έχει εισβάλει βαθιά στο δέρμα.  Συνεπώς, η έγκαιρη ανίχνευση του μελανώματος έχει τεράστια σημασία για την πρόγνωση των ασθενών και επιτυγχάνεται με μία απλή εξέταση του δέρματος από τον δερματολόγο. Το μελάνωμα και οι καρκίνοι του δέρματος διαγιγνώσκονται εύκολα από τον έμπειρο δερματολόγο.  Ο εμπειρία και η εκπαίδευση του γιατρού είναι καθοριστική, διότι είναι ο μόνος που μπορεί να υποπτευθεί και τελείως άτυπες μορφές μελανώματος, όπως το άχρωμο μελάνωμα ( που συνήθως αναπτύσσεται στο δέρμα των πελμάτων και το δεσμοπλαστικό μελάνωμα (που μοιάζει με σάρκωμα).  

Βέβαια, δεν θα πρέπει να παραλείπουμε την αυτοεξέταση (βλέπετε σχετικό άρθρο).  

Ο έλεγχος του δέρματος γίνεται από τον δερματολόγο με τους εξής τρόπους:
• Με την απλή κλινική εξέταση (επισκόπηση)
• Με την δερματοσκόπηση, δηλαδή εξέταση με ειδικό φακό που «φωτίζει» τις μικροσκοπικές λεπτομέρειες των σπίλων.
• Με την χρήση ψηφιακής φωτογράφησης και ανάλυσης από τον ηλεκτρονικό υπολογιστή.  Η μέθοδος αυτή εφαρμόζεται σε εξειδικευμένα κέντρα με ειδικό εξοπλισμό, που επιτρέπει την φωτογράφιση των σπίλων σε μία δεδομένη στιγμή και την σύγκριση των εικόνων αυτών σε μελλοντική εξέταση του ασθενούς για την ανίχνευση πιθανών αλλαγών σε αυτούς τους σπίλους.    

Ειδικά για την διάγνωση του μελανώματος υπάρχει ο μνημοτεχνικός κανόνας A.B.C.D.Ε., από τα αρχικά των λέξεων Asymmetry, Border, Color, Diameter. 

Ασυμμετρία (Asymmetry).  Συνήθως η «αθώα» κηλίδα είναι συμμετρική και στρογγυλή.  Εάν η μελαγχρωματική βλάβη διαιρεθεί νοερά στην μέση, και το ένα μισό εμφανίζει συμμετρία με το άλλο, η βλάβη θεωρείται καλοήθης.  Η ασυμμετρία οδηγεί στην σκέψη της κακοήθειας.

 
Όριο (Border).  Συνήθως το περίγραμμα της «αθώας» κηλίδας είναι ομοιόμορφο και γεωμετρικό.  Εάν το χείλος και το όριο της βλάβης είναι ομαλά και σαφώς καθορισμένα από το γύρω υγιές δέρμα, αυτό αποτελεί στοιχείο που συνηγορεί υπέρ της καλοήθειας.  Ανώμαλα και ασαφώς καθοριζόμενα όρια της βλάβης, είναι ενδείξεις για κακοήθεια.  

Χρώμα (Color).  Στις καλοήθεις βλάβες παρατηρείται ενιαίο χρώμα σε όλη την επιφάνεια της.  Αντίθετα, η παρουσία δύο ή περισσοτέρων χρωμάτων και αποχρώσεων θεωρείται στοιχείο υπέρ της κακοήθειας. 
Διάμετρος (Diameter).  Μία βλάβη  και ειδικότερα ελιά δεν πρέπει να μας φοβίζει όταν  είναι μικρότερη των 6 mm.  Τέτοιες βλάβες θεωρούνται κατά κανόνα καλοήθεις.

Εξέλιξη (Evolution).  Εάν κατά την αυτοεξέταση παρατηρήσουμε ότι  η όψη της κηλίδας  ή ελιάς έχει αλλάξει, και κάτι ταιριάζει με τα παραπάνω τέσσερα κριτήρια, θεωρείται στοιχείο υπέρ της κακοήθειας, και θα πρέπει να συμβουλευτούμε αμέσως δερματολόγο. 

Η πορεία της νόσου

 


Ο συχνότερος τύπος μελανώματος εμφανίζει μία αρχική επιφανειακή επέκταση («ελιά» με ανώμαλο σχήμα και χρώμα, που «απλώνεται» ασύμμετρα).  Σε δεύτερο στάδιο, το μελάνωμα αποκτά μία κάθετη φάση ανάπτυξης και διεισδύει βαθιά στο δέρμα, διηθώντας αιμοφόρα αγγεία και λεμφαγγεία με δυνατότητα διασποράς εκτός του δέρματος.    Η διασπορά του όγκου συνήθως αρχίζει από του γειτονικούς λεμφαδένες και μπορεί να επεκταθεί σε όργανα και ιστούς, προκαλώντας μεταστάσεις στους πνεύμονες, το συκώτι και τον εγκέφαλο.
Βάσει των παραπάνω,  το προσδόκιμο επιβίωσης εξαρτάται άμεσα από το στάδιο κατά το οποίο διαγιγνώσκεται το μελάνωμα.  Όταν είναι επιφανειακό και εντοπισμένο στο δέρμα, η πενταετής επιβίωση είναι μεγαλύτερη από 80%-90%.  >όμως εάν έχει επεκταθεί στους λεμφαδένες, κυμαίνεται από 30%-70%, ενώ όταν έχει εκδηλώσει μεταστάσεις, η πρόγνωση είναι δυσμενής.  

Για αυτό, η σημασία της έγκαιρης διάγνωση είναι καθοριστική για την ζωή του ασθενούς: το πρώιμο μελάνωμα θεραπεύεται, το παραμελημένο σκοτώνει.

Θεραπευτική αντιμετώπιση


 Η σύγχρονη θεραπευτική αντιμετώπιση του μελανώματος είναι η χειρουργική αφαίρεση.  Για τους υπόλοιπους καρκίνους του δέρματος, μπορεί να εφαρμοστούν και άλλα είδη θεραπείας, εκτός της χειρουργικής επέμβασης, όπως η ακτινοθεραπεία, λέϊζερ, κρυοπληξία, φωτοδυναμική θεραοπεία και χορήγηση ανοσοτροποιητών και κυτταροστατικών, και είναι εξατομικευμένη για κάθε περίπτωση.
Συνήθως η χειρουργική προσέγγιση του μελανώματος γίνεται σε δύο φάσεις. Πρώτα αφαιρείται η βλάβη, γίνεται ιστολογική εξέταση και, αφού επιβεβαιωθεί η κακοήθεια, γίνεται συμπληρωματική αφαίρεση για καλύτερο καθαρισμό της περιοχής.  Αν  η ιστολογική εξέταση δείξει αυξημένη διείσδυση μελανώματος στο δέρμα ( αυξημένο «πάχος»), τότε πολλά κέντρα προχωρούν στην βιοψία λεμφαδένα «φρουρού», προκειμένου να εξετάσουν αν έχουν προσβληθεί οι γειτονικοί λεμφαδένες.  Σε περίπτωση που υπάρχει προσβολή λεμφαδένων, γίνεται ολική αφαίρεση (λεμφαδενικός καθαρισμός), και ο ασθενής τίθεται σε προφυλακτική θεραπεία με ανοσολογικούς παράγοντες ή συνδυασμό ανοσοθεραπείας και χημειοθεραπείας.

Supervand.gr εντομωαποθητικά